Jakie choroby wpływają na zaburzenia erekcji?
Problemy ze wzwodem dla wielu mężczyzn są tematem wstydliwym. Zdolność do osiągnięcia erekcji nadal bywa postrzegana jako wyznacznik męskości, podczas gdy w rzeczywistości stanowi ważny wskaźnik ogólnego zdrowia mężczyzny. W związku z tym zaburzeń wzwodu nie należy lekceważyć – są one sygnałem, że organizm wymaga uwagi i odpowiednich działań.
Erekcja jako barometr zdrowia – dlaczego problemów ze wzwodem nie wolno ignorować?
Sprawność erekcyjna pełni funkcję swego rodzaju barometru zdrowia mężczyzny. Erekcja to proces złożony [1]. Aby wzwód mógł się pojawić, konieczna jest współpraca różnych układów organizmu, w tym układu krążenia, nerwowego i hormonalnego. Jeśli którykolwiek z tych układów nie funkcjonuje prawidłowo, osiągnięcie wzwodu może być utrudnione.
Wbrew powszechnym przekonaniom, zaburzenia erekcji nie wynikają wyłącznie z niedoboru hormonów męskich. Często stanowią one pierwszy sygnał poważnych problemów zdrowotnych, zwłaszcza chorób sercowo-naczyniowych. [2] Miażdżyca naczyń obwodowych jest jednym z kluczowych czynników przyczyniających się do problemów z potencją. W przebiegu tej choroby dochodzi do uszkodzenia i zwężenia naczyń krwionośnych, w tym tych doprowadzających krew do członka. Ze względu na niewielką średnicę naczyń prącia, to one jako pierwsze ulegają zmianom, co utrudnia prawidłowy przepływ krwi i uniemożliwia pełną erekcję. [3] Pierwsze problemy ze wzwodem mogą być więc wczesnym sygnałem miażdżycy, pojawiającym się na długo przed wystąpieniem typowych objawów choroby, dlatego nie należy ich lekceważyć.
Główni podejrzani – lista chorób i czynników, które najczęściej powodują zaburzenia erekcji
Za zaburzenia erekcji mogą odpowiadać rozmaite mechanizmy, czynniki, a także przeróżne schorzenia. Co więcej, brak wzwodu może się pojawić niezależnie od wieku mężczyzny. Dlatego tak ważne jest, aby właściwie zdiagnozować choroby powodujące zaburzenia erekcji. Każda z nich wymaga bowiem wdrożenia innej terapii leczniczej.
Przyczyny impotencji najczęściej mają podłoże psychologiczne, naczyniowe, metaboliczne, neurologiczne, a także hormonalne. Zdarza się jednak, że brak wzwodu to problem bardziej złożony, który wynika z kombinacji kilku czynników. [4] Jeśli istnieje podejrzenie, że za zaburzenia erekcji odpowiadają przyczyny chorobowe, konieczna będzie wizyta u lekarza i odpowiednia diagnostyka.
Choroby układu krążenia
Z badań naukowych wynika, że z zaburzeniami erekcji mogą być związane problemy krążenia. [5] Co więcej, z dostępnych danych wynika, że kłopoty ze wzwodem zwykle pojawiają się na kilka lat przed incydentem naczyniowo-sercowym. Można więc śmiało uznać, że zaburzenia erekcji są swoistym markerem ryzyka chorób serca.[6]
Miażdżyca i nadciśnienie to schorzenia ściśle powiązane ze sprawnością erekcyjną. Odpowiadają one nie tylko za pogorszone krążenie w organizmie, lecz także za prawidłowe ukrwienie prącia. Zwężenie tętnic, utrata ich elastyczności oraz odkładanie się blaszki miażdżycowej może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Choć zaburzenia erekcji same w sobie nie zagrażają życiu, nieleczone problemy z przepływem krwi zwiększają ryzyko zawału serca czy udaru mózgu, dlatego zawsze należy traktować je poważnie.
Choroby metaboliczne i hormonalne
Zaburzenia erekcji mogą być także następstwem chorób metabolicznych i hormonalnych. Niedobory męskich hormonów, cukrzyca, choroby tarczycy, a także neuropatie to czynniki, które niekorzystnie wpływają na mechanizmy erekcji.
- Cukrzyca
Ta niezwykle podstępna choroba metaboliczna może się objawiać zaburzeniami erekcji jeszcze na długo przed pojawieniem się pełnych objawów tego schorzenia. Cukrzyca znacząco zwiększa bowiem ryzyko uszkodzeń naczyń i nerwów, a często jest także przyczyną poważnych powikłań występujących w układzie moczowo-płciowym mężczyzn. [7] Naukowcom z programu badawczego Massachusetts Male Aging Study udało się udowodnić, że problemy z potencją wśród mężczyzn chorujących na cukrzycę zdarzają się trzy raz częściej, niż u tych, którzy mają prawidłową tolerancję węglowodanów. Dlatego tak ważna jest wczesna diagnostyka chorób metabolicznych. Im wcześniej są one zdiagnozowane, tym mniejsze ryzyko wystąpienia zaburzeń wzwody o podłożu organicznym. [8] - Hipogonadyzm
Zmniejszone wydzielanie hormonów to kolejna przyczyna, z którą mogą być związane problemy z erekcją. Zdarza się, że wynikają one między innymi z upośledzenia funkcji podwzgórza, czy też przysadki mózgowej, ale mogą być też skutkiem występowania nieprawidłowości w układzie rozrodczym. [10] U dojrzałych mężczyzn schorzenie to objawia się przede wszystkim obniżoną potencją i zaburzeniami erekcji, które są skutkiem niskiego testosteronu. Statystyki pokazują, że problem ten dotyka nawet 15% mężczyzn powyżej 40. roku życia. Schorzeniu to zwykle towarzyszy także otyłość, a często również choroby metaboliczne. - Hiperprolaktynemia
Obniżone libido i inne problemy natury seksualnej mogą też wynikać z nadprodukcji prolaktyny. Ten „mleczny hormon” jest produkowany przez przysadkę mózgową i wbrew pozorom nie tylko odpowiada za laktację u kobiet. Jest on bowiem między innymi odpowiedzialny za przyjemność, jaką mężczyzna odczuwa po zbliżeniu seksualnym. [11] Zbyt wysoki jego poziom hamuje produkcję testosteronu i tym samym może niekorzystnie wpływać na potencję. Jest również przyczyną ginekomastii, która powoduje przerost gruczołu piersiowego. - Choroby tarczycy
Wśród wielu przyczyn, jakie mają wpływ na potencję, są choroby tarczycy. Dysfunkcje tego gruczołu wydzielania wewnętrznego, a zwłaszcza jego nadczynność, jak również niedoczynność powodują zaburzenia wydzielania hormonów płciowych. Tarczyca może być zatem odpowiedzialna za zaburzenia erekcji. [12] - Otyłość
Kolejnym czynnikiem, który może powodować spadek libido i zaburzenia erekcji, jest otyłość. Nadmiar tkanki tłuszczowej prowadzi do wielu stanów chorobowych. Sprzyja występowaniu choroby niedokrwiennej serca, nadciśnienia tętniczego, hiperlipidemii i cukrzycy typu 2. W wyniku otyłości pojawiają się zmiany miażdżycowe w naczyniach krwionośnych, które między innymi są przyczyną rozmaitych dysfunkcji seksualnych. [13]
Choroby urologiczne
Schorzenia urologiczne mają niewątpliwie wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu moczowo-płciowego mężczyzny. [9] Przerost prostaty i zapalenie gruczołu krokowego to czynniki, które upośledzają sprawność seksualną. Niekorzystnie działa na nią również przewlekła niewydolność nerek i choroba wątroby. To schorzenia, które rozregulowują równowagę hormonalną i wpływają na procesy metaboliczne. [9]
Na sprawność seksualną wpływają również schorzenia występujące w obrębie narządów płciowych. Jedną z nich jest choroba Peyroniego, której głównym objawem jest deformacja prącia, za co odpowiedzialne jest zwłóknienie osłonki białawej członka. [14] Stan ten powoduje znaczny dyskomfort podczas wzwodu i może utrudniać, a nawet uniemożliwiać współżycie.
Choroby neurologiczne
Za mechanizm wystąpienia erekcji odpowiadają rozmaite procesy, którym między innymi steruje mózg i układ nerwowy. Zaburzenia w obrębie ośrodkowego układu nerwowego stanowią zatem czynnik ryzyka pojawienia się przeróżnych dysfunkcji seksualnych, w tym zaburzeń wzwodu. [15] Choroby neurologiczne mają zatem wpływ na potencję, a jedną z nich jest choroba Parkinsona. To schorzenie powoduje stopniowe zwyrodnienie struktur mózgu, które wbrew pozorom nie tylko objawia się zaburzeniami motoryki. Na skutek ich degradacji dochodzi bowiem do zaburzeń wzwodu, przedwczesnej ejakulacji, pojawiają się też trudności w osiągnięciu orgazmu.
Problemy z erekcją występują też w stwardnieniu rozsianym. W przebiegu tej choroby dochodzi do uszkodzenia komórek mózgu i rdzenia kręgowego. [16] Wynikiem tego jest między innymi znacznie gorsze przewodzenie impulsów nerwowych pomiędzy mózgiem a układem rozrodczym, co objawia się zaburzeniami wzwodu. Problemy z erekcją to często także skutek przebytych urazów kręgosłupa. Odpowiadają za nie również urazy czaszkowo-mózgowe, czy też uszkodzenia nerwów.
Czynniki psychiczne
Zaburzenia wzwodu mogą mieć także podłoże psychogenne. Przewlekły stres, przemęczenie, stany lękowe, problemy w związku, czy też depresja to najczęstsze czynniki psychiczne, które powodują spadek libido i problemy z osiągnięciem erekcji. Leczenie impotencji o podłożu psychogennym wymaga przeprowadzenia psychoterapii. W psychogennych zaburzeniach erekcji niezwykle istotna jest pomoc partnera, dlatego najczęściej równolegle stosuje się terapię indywidualną i terapię par. [16] Uzmysłowienie sobie, w czym tkwi istota problemu, jest kluczowe dla powodzenia terapii.
Inne czynniki (styl życia i leki)
Brak ruchu, przewlekły stres, nieprawidłowa dieta, a także używki to mechanizmy, które również odpowiadają za zdrowie seksualne mężczyzny. Styl życia, nawyki żywieniowe, palenie papierosów i alkohol wpływają niekorzystnie na ogólną kondycję organizmu i co się z tym wiąże, mogą się stać przyczyną zaburzeń erekcji. Dlatego tak ważna jest odpowiednia dieta, bogata w antyoksydanty, witaminę D, cynk i inne elementy, które wspierają potencję. [17]
Nie tylko niezdrowy styl życia mężczyzny sprzyja pojawieniu się problemów z erekcją. Za tym problemem mogą stać także farmaceutyki powszechnie stosowane w leczeniu chorób sercowo-naczyniowych, nadciśnienia. Przyczyną problemów ze wzwodem mogą być niektóre antydepresanty, leki gastroenterologiczne, czy też środki hormonalne. [18] Tego rodzaju leki obniżające potencję zaburzają prawidłowe procesy odpowiedzialne za mechanizm wystąpienia wzwodu.
Kompleksowe leczenie – jak odzyskać kontrolę nad zdrowiem i sprawnością?
Zaburzenia erekcji mają różnorodne przyczyny i często wynikają z problemów zdrowotnych, które wymagają właściwej terapii. Według Polskiego Towarzystwa Medycyny Seksualnej dotyczą one około 1,7 mln Polaków, jednak z badań GFK Polonia wynika, że aż 65% mężczyzn z tym problemem nie zgłasza się do lekarza. To istotny błąd, ponieważ istnieją skuteczne metody leczenia zaburzeń wzwodu.
Profesor Lech Starowicz podkreśla: „Z problemami z erekcją do lekarza zgłasza się 8-10% mężczyzn, a reszta próbuje działać na własną rękę, stosując np. suplementy z internetu, lub czeka na cud. Większość nie podejmuje żadnych działań”.
W leczeniu zaburzeń erekcji kluczowe jest dwutorowe podejście: nie tylko terapia objawowa, ale przede wszystkim znalezienie i leczenie przyczyny problemu. Tylko w ten sposób możliwe jest odzyskanie kontroli nad zdrowiem i sprawnością seksualną.
Krok 1: Leczenie choroby podstawowej – fundament terapii
Fundamentem terapii zaburzeń wzwodu jest leczenie choroby podstawowej, która je powoduje. Priorytetem powinno być przywrócenie zdrowia, a sprawność seksualna traktowana jako korzystny efekt uboczny. W leczeniu nadciśnienia kluczowa jest odpowiednia diagnostyka i kontrola parametrów. W przypadku cukrzycy istotne jest właściwe rozpoznanie i terapia umożliwiająca regulację poziomu glukozy. Depresję zwykle leczy się poprzez połączenie farmakoterapii z psychoterapią, a w miażdżycy konieczne są zmiany stylu życia i odpowiednie leki.
Krok 2: Wsparcie farmakologiczne erekcji (sildenafil, tadalafil)
Leczenie choroby podstawowej powinno być priorytetem, ale zwykle rozciąga się ono w czasie. Dlatego też, jeśli zaburzenia erekcji zdecydowanie obniżają jakość życia seksualnego, najlepszym rozwiązaniem będą leki na erekcję. Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (PDE5) to bezpieczne środki przeznaczone do leczenia objawowego zaburzeń erekcji. Powodują one rozkurcz mięśni gładkich ciał jamistych i znacznie sprawniejszy napływ krwi, do nich, czego konsekwencją jest erekcja. [20]
Sildenafil to lek należący do grupy inhibitorów pierwszej generacji. Jego działanie następuje już po 12 minutach od zażycia, a jego maksymalne stężenie we krwi utrzymuje się przez 3-5 godzin po zastosowaniu U większości leczonych nim mężczyzn wykazuje wysoką skuteczność, co więcej, to środek, który sprawdza się w grupach pacjentów z zaburzeniami erekcji spowodowanymi rozmaitymi problemami zdrowotnymi, między innymi cukrzycą, depresją, uszkodzeniami rdzenia kręgowego, niewydolnością nerek, a nawet u mężczyzn po operacjach gruczołu krokowego.
Tadalafil to substancja na potencję, która należy do grupy inhibitorów drugiej generacji. Jego czas działania jest znacznie dłuższy w porównaniu z sildenafilem. Lek zaczyna działać po 30 minutach od przyjęcia, a maksymalne stężenie osiąga po 2 godzinach. Co ważne, jego terapeutyczne działanie utrzymuje się przez około 36 godzin. Tadalafil jest skuteczny u pacjentów z różną etiologią zaburzeń wzwodu, poprawiając erekcję u 81% pacjentów.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
- 1. Czy zaburzenia erekcji oznaczają, że na pewno będę miał zawał serca?
Nie, ale są sygnałem ostrzegawczym chorób sercowo-naczyniowych, które nieleczone mogą doprowadzić do zawału serca. - Biorę leki na nadciśnienie. Czy to one mogą być przyczyną moich problemów z erekcją?
Tak, niektóre z nich mogą obniżać libido i przyczyniać się do zaburzeń wzwodu. - Czy jeśli zacznę lepiej kontrolować swoją cukrzycę, moja sprawność seksualna wróci do normy?
Lepsza kontrola cukrzycy pomaga wyrównać glikemię i poprawić sprawność seksualną. - Czy stosowanie leków z sildenafilem jest bezpieczne, jeśli mam zdiagnozowaną chorobę serca?
Leki z sildenafilem mogą być bezpiecznie stosowane u pacjentów z łagodnym i umiarkowanym przebiegiem chorób serca. - Do jakiego lekarza powinienem udać się w pierwszej kolejności z problemem erekcji?
Przy problemach z erekcją w pierwszej kolejności należ się zgłosić do lekarza pierwszego kontaktu.
Źródła:
- [1] https://zdrowie.pap.pl/piorem-eksperta/intymnosc/erekcja-co-kazdy-facet-wiedziec-powinien
- [2] http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?2405
- [3] https://insieme.com.pl/strega-wiedzy/zaburzenia-erekcji-jako-pierwszy-objaw-chorob-serca-i-naczyn/
- [4] https://www.adamed.expert/pacjent/zycie-intymne/zaburzenia-erekcji-zwiastun-choroby-serca
- [5] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1742-1241.2007.01629.x
- [6] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3498391/#sec3
- [7] https://www.kardiologia-i-diabetologia.pl/artykul/zaburzenia-erekcji-u-chorych-na-cukrzyce-znaczenie-sildenafilu-w-leczeniu-tych-chorych
- [8] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8254833/
- [9] https://alfamedycyna.pl/porady-ekspertow/wpis/erekcja-a-zdrowie-urologiczne-mezczyzn-jakie-choroby-urologiczne-moga-powodowac-zaburzenia-erekcji
- [10] https://diag.pl/pacjent/artykuly/hipogonadyzm-co-warto-wiedziec/
- [11] https://klinikainvicta.pl/invictopedia/wysoka-prolaktyna-u-mezczyzn/
- [12] https://dimedic.eu/pl/wiedza/niedoczynnosc-tarczycy-u-mezczyzn-a-plodnosc-objawy
- [13] https://www.drmax.pl/blog-porady/otylosc-a-seks-lekarz-rozprawia-sie-z-mitami
- [14] https://diag.pl/pacjent/artykuly/choroba-peyroniego-objawy-rozpoznanie-i-metody-leczenia/?srsltid=AfmBOoq8Vx2wRievb9OGoyHpM6L19pHDNnEK1XKt3UsjtfgAKLszheX6
- [15] https://journals.viamedica.pl/sexual_and_mental_health/article/viewFile/33650/24692
- [16] https://www.researchgate.net/publication/273744694_Etiopatogeneza_i_leczenie_zaburzen_erekcji_Pathogenesis_and_treatment_of_erectile_dysfunction
- [17] Okręglicka, Katarzyna, Żaneta Skwierczyńska, and Klaudia Wiśniewska. „Rola wybranych czynników żywieniowych w zaburzeniach erekcji.” Seksuologia Polska 14.2 (2016).
- [18] https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/3df423df-37ea-4c8c-9ad1-25ef5ac57c99/content
- [19] https://www.medexpress.pl/pacjent/zaburzenia-erekcji-mozna-i-trzeba-leczyc-64260/
- [20] Rabijewski, Michał & Papierska, Lucyna. (2006). Etiopatogeneza i leczenie zaburzeń erekcji Pathogenesis and treatment of erectile dysfunction.