Opóźniony wytrysk, czyli gdy orgazm nie przychodzi – Przyczyny i rozwiązania

Panuje przekonanie, że dłuższy stosunek płciowy jest bardziej satysfakcjonujący. Kiedy jednak znacząco się on przedłuża, a co więcej, pomimo odpowiedniej stymulacji seksualnej wytrysk się opóźnia lub w ogóle do niego nie dochodzi, zamiast przyjemności z seksu pojawia się zmęczenie i frustracja. Jest to zupełnie zrozumiałe, że w takiej sytuacji zarówno Ty, jak i Twoja partnerka odczuwacie rozczarowanie i dyskomfort wynikający z niezaspokojenia swoich potrzeb. Oczywiście opóźniony wytrysk czasami może się zdarzyć, ale jeśli problem ten pojawia się przy każdym zbliżeniu, trzeba to potraktować, jako poważny problem medyczny, który wymaga podjęcia odpowiednich kroków. Tak więc, czym jest opóźniony wytrysk (DE), jakie są jego przyczyny i co zrobić, aby seks stał się znowu satysfakcjonujący?

Opóźniony wytrysk – kiedy „długi czas” staje się problemem?

Nie ma ram czasowych, które by realnie określały, ile powinien trwać stosunek płciowy. Jego długość może się różnić i jest uzależniona od osobistych preferencji konkretnej osoby, a także wielu innych czynników. Co więcej, każdy różnie definiuje seks. Dla jednej osoby może on oznaczać stosunek z penetracją, podczas gdy dla innej seks zaczyna się od gry wstępnej i trwa dłużej niż orgazm obojga partnerów. [1]

W ciekawy sposób określiła to Dr Soma Mandal, lekarz medycyny w Summit Health w Berkeley Heights, New Jersey: „Satysfakcja seksualna to nie kwestia stopera, ale komunikacji, więzi i wzajemnej przyjemności. Nie chodzi o to, jak długo „wytrzymasz”, ale o jakość doznań i spełnienie obojga partnerów. Otwarta rozmowa o potrzebach i pragnieniach seksualnych jest kluczem do zrozumienia, czy spełniasz oczekiwania partnera.” [2]

Zdarza się jednak, że przedłużający się w czasie stosunek staje się problemem. Najczęstszą tego przyczyną jest opóźniony wytrysk, czy też brak orgazmu u mężczyzny. Pomimo licznych publikacji na temat tych seksualnych dysfunkcji, dokładne ich patogenezy nie zostały jeszcze w pełni poznane. Choć nie istnieje jednoznaczna definicja opóźnionego wytrysku, to literatura medyczna określa, że (DE) to słabo zdefiniowana i rzadka postać męskiej dysfunkcji seksualnej charakteryzująca się znacznym opóźnieniem wytrysku lub niemożnością jego uzyskania, pomimo odpowiedniej stymulacji seksualnej, prawidłowego wzwodu oraz świadomego pragnienia jego osiągnięcia. [3] [4] Brak wytrysku podczas stosunku to jednak nie tylko dyskomfort, frustracja i problemy w związku. To często także problem medyczny.

Gdzie leży przyczyna? Główne źródła problemów z orgazmem

Opóźniona ejakulacja (DE) jest z dużym prawdopodobieństwem jedną z najmniej zbadanych i zrozumianych męskich dysfunkcji seksualnych. Szacuje się, że występuje u 1–4% populacji męskiej. Patofizjologia tego schorzenia jest wieloczynnikowa i obejmuje czynniki psychoseksualno-behawioralne i kulturowe, zaburzenia aparatu ejakulacyjnego, neuroprzekaźniki ośrodkowe i obwodowe, hormonalną lub neurochemiczną kontrolę ejakulacji oraz czynniki psychospołeczne. Chociaż wiedza na temat fizjologii DE i przyczyn opóźnienia wytrysku w ciągu ostatnich dwóch dekad wzrosła, to wciąż jest ona ograniczona. [5]

Przyczyny psychologiczne

Choć patogeneza opóźnionego wytrysku nie jest w pełni znana, to jednak najczęstszym podłożem tego męskiego problemu są czynniki psychologiczne. [6] Tak więc, co powoduje opóźniony wytrysk? Wśród jego przyczyn wymienia się między innymi:

• Nadmierną kontrolę przyjemności seksualnej często połączoną z lękiem przed porażką,
• problemy w związku,
• przewlekły stres,
• depresję i innych choroby o podłożu psychicznym,
• przekonania religijne,
• wzorce masturbacyjne, których nie można otworzyć podczas stosunku płciowego.

Mężczyźni z DE mają różne czynniki bio-psychospołeczno-behawioralne i kulturowe, które wyzwalają, wzmacniają lub zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia opóźnionego wytrysku. [7] Co więcej, niewielu mężczyzn zmagających się z DE zdaje sobie z tego sprawę, że problemy z dochodzeniem, są też często wynikiem stosowania specyficznego stylu masturbacji, trudnego do naśladowania przez partnerkę, co może pogłębiać problem.

Przyczyny fizyczne i medyczne

Choć opóźniony wytrysk ma często podłoże psychologiczne, to jednak ten męski problem pojawia się również w wyniku wielu innych czynników, zarówno medycznych, jak i fizycznych. W badaniu European Male Ageing Study (EMAS) udowodniono, że postępujący wiek i choroby współistniejące mają istotny związek z większą częstotliwością występowania zaburzeń ejakulacji. [8] Ich podłożem są także zaburzenia hormonalne. Niski poziom testosteronu nie tylko zmniejsza ilość ejakulatu, ale sprzyja pojawieniu się hipogonadyzmu, który występuje aż u 26% pacjentów dotkniętych opóźnionym wytryskiem.

DE wiąże się także z wysokimi poziomami prolaktyny. Mogą one prowadzić do centralnych zaburzeń dopaminergicznych, co z kolei może zmniejszać zdolność do ejakulacji. [9] Opóźniony wytrysk to dysfunkcja seksualna, która pojawia się też w wyniku problemów z tarczycą. Mężczyźni cierpiący na niedoczynność tego gruczołu mają zwiększone ryzyko wystąpienia DE. [10]

Istnieją jeszcze inne problemy medyczne, które mogą odpowiadać za opóźniony wytrysk. Są to między innymi przyczyny neurogenne, takie jak:

• Neuropatia autonomiczna cukrzycowa,
• stwardnienie rozsiane, 
• uraz rdzenia kręgowego,
• radykalna prostatektomia.

Trudności z wytryskiem zgłaszają pacjenci z wrodzonymi nieprawidłowościami, które mogą upośledzać funkcje nasieniowodów, przewodu wytryskowego, prostaty, pęcherzyka nasiennego i cewki moczowej. [3]

Leki jako winowajca: Skutki uboczne farmakoterapii

Z DE wiąże się szereg schorzeń, problemów psychologicznych, ale także metod leczenia farmakologicznego. Jak pokazują liczne badania, to właśnie leki należą do najczęstszych przyczyn zaburzeń seksualnych, w tym zaburzeń ejakulacji. Wśród nich jednym z głównych winowajców opóźnionego wytrysku są środki przeciwdepresyjne. [11] Działanie poszczególnych farmaceutyków z tej grupy różni się w zależności od mechanizmu ich działania. Dla przykładu jedne z nich powodują trudności w osiągnięciu orgazmu, podczas gdy inne przyczyniają się do zaburzeń erekcji, ale mają już mniejszy wpływ na orgazm.

Opóźniony wytrysk może być również spowodowany przyjmowaniem leków powszechnie stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Niektóre z nich, między innymi klonidyna, mogą zaburzać funkcje seksualne. Także leki przeciwpsychotyczne mają niekorzystny na nie wpływ. Mężczyźni, którzy je przyjmują, zgłaszają między innymi zaburzenia erekcji, obniżoną jakość orgazmu z opóźnionym, zahamowanym lub wstecznym wytryskiem oraz zmniejszone zainteresowanie seksem. [11] Brak orgazmu  może być też spowodowany zażywaniem silnych leków przeciwbólowych, zwłaszcza opioidów. [12]

Jak odzyskać kontrolę? Plan działania krok po kroku

Opóźniony wytrysk (DE) to słabo zdefiniowane zaburzenie, które obejmuje opóźnienie lub brak orgazmu, co prowadzi do osobistego cierpienia i frustracji. Istnieje wiele przyczyn DE, a leczenie musi być dostosowane do konkretnej etiologii, tak, aby zmaksymalizować jego skuteczność. Terapia opóźnionego wytrysku obejmuje między innymi leczenie psychologiczne i seksualne, odpowiednią farmakologię, a także wibracyjną stymulację penisa. [13] Należy wyraźnie podkreślić, że przy opóźnionym wytrysku niezwykle istotne jest wsparcie i zrozumienie ze strony partnera. Tak więc, jakie są sposoby na opóźniony wytrysk, które można praktykować w sypialni?

Krok 1: Szczera rozmowa i zmiana nawyków w sypialni

Niejeden mężczyzna zastanawia się, jak przyspieszyć wytrysk. Często potrzebna jest szczera rozmowa z partnerem i jego pełne wsparcie. Te podstawowe, behawioralne rozwiązania mogą przynieść znaczną poprawę. Zrozumienie istoty aktu seksualnego jako różnorodnych bodźców prowadzących do spełnienia i nie ograniczanie się jedynie do penetracji to skuteczne sposoby na opóźniony wytrysk, które para może wdrożyć samodzielnie. Ważne jest, aby unikać utartych schematów podczas zbliżeń, a przede wszystkim zmienić dotychczasowe nawyki masturbacyjne, które mogą być źródłem problemu. Partnerzy muszą od nowa nauczyć swoje ciała, że delikatniejsza stymulacja może być równie przyjemna i prowadzić do przyspieszenia wytrysku.

Krok 2: Konsultacja z lekarzem i leczenie przyczyny

Kiedy istnieje podejrzenie, że opóźniony wytrysk ma podłoże organiczne, co więcej stan ten utrzymuje się przez około sześć miesięcy i powoduje znaczne obniżenie jakości życia, niską samoocenę, jest przyczyną lęków i wiąże się ze zmniejszoną satysfakcją seksualną i problemami w związku, należy to skonsultować ze specjalistą. Leczenie powinno być specyficzne dla etiologii i może obejmować terapię psychoseksualną pacjenta i jego partnera, farmakoterapię lub leczenie zintegrowane. Leczenie farmakologiczne DE obejmuje wiele środków o różnym stopniu skuteczności. Leki, które znajdują potencjalne zastosowanie w tym schorzeniu to między innymi testosteron, kabergolina, bupropion, amantadyna, cyproheptadyna, johimbina, betanechol, buspiron i inne. [14] O ich zastosowaniu zawsze powinien zadecydować lekarz.

Zaburzenia erekcji – częsty „skutek uboczny” opóźnionego wytrysku

Opóźniony wytrysk nierzadko prowadzi do zaburzeń erekcji. Jest to często skutek uboczny DE, który wynika z mechanizmu „błędnego koła”, czyli następujących po sobie niekorzystnych zjawisk utrudniających wyjście z tej sytuacji. Wygląda to mniej więcej tak:

1. Mężczyzna potrzebuje dużo czasu i wysiłku, by osiągnąć orgazm.
   2. Przedłużający się stosunek staje się męczący fizycznie i psychicznie.
   3. Pojawia się frustracja i lęk, które powodują, że podniecenie spada.
   4. W efekcie następuje utrata erekcji przed osiągnięciem wytrysku.

Jak sildenafil i tadalafil mogą pomóc w przełamaniu błędnego koła?

W przełamaniu „błędnego koła” mogą się okazać pomocne nowoczesne leki stosowane w leczeniu zaburzeń wzwodu, ponieważ opóźniony wytrysk a problemy z erekcją często idą w parze. Choć sildenafil i tadalafil nie leczą DE i nie przyspieszają orgazmu, to w opisanej wyżej sytuacji będą niezwykle skutecznym w działaniu narzędziem i nieocenionym wsparciem w terapii seksualnej. Przede wszystkim zapewniają one silną i stabilną erekcję przez cały czas trwania stosunku. To sprawia, że lęk przed utratą erekcji spada na dalszy plan i pozwala mężczyźnie zapomnieć o presji związanej z utrzymaniem wzwodu i wytryskiem. Dzięki temu może się on lepiej skupić na przyjemności płynącej z seksu, co znacznie zwiększa szansę na osiągnięcie orgazmu.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Czy opóźniony wytrysk to to samo co jego całkowity brak (anejakulacja)?
   Nie, to dwa różne dysfunkcje seksualne.
2. Czy mając problem opóźnionego wytrysku, należy odstawić antydepresanty?
   Nie należy samodzielnie odstawiać leków na depresję. Jeśli są one przyczyną opóźnionego wytrysku, należy to skonsultować z lekarzem, który zmieni ich dawkowanie lub zleci inny farmaceutyk.
3. Czy istnieją jakieś specjalne ćwiczenia, które pomagają szybciej osiągnąć orgazm?
   Nie istnieją takie ćwiczenia.
4. Czy sildenafil lub tadalafil w jakikolwiek sposób przyspieszą mój wytrysk?
   Nie, ale poprawiają utrzymanie erekcji, co jest częstym problemem przy opóźnionym wytrysku.

Źródła:

• [1] Sex: How long does it last? Medically reviewed by Janet Brito, Ph.D., LCSW, CST-S — Written by Zawn Villines — Updated on November 9, 2023, Dostępny na stronie https://www.medicalnewstoday.com/articles/how-long-does-sex-last
• [2] How Long Does Penetrative Sex Last? The right timing is whatever is satisfying to you and your partner By Kelly Burch, Updated on June 07, 2024, Medically reviewed by Soma Mandal, MD, Dostępny na stronie https://www.verywellhealth.com/how-should-sex-last-8653124
• [3] Abdel-Hamid, I. A., & Ali, O. I. (2018). Delayed Ejaculation: Pathophysiology, Diagnosis, and Treatment. The world journal of men’s health, 36(1), 22–40. Dostępny na stronie https://doi.org/10.5534/wjmh.17051
• [4] Wytrysk opóźniony, dr n. med. Bartosz Grabski, dr n. med. Wojciech Cichoń specjalista psychiatra, specjalista seksuolog, Katedra Psychiatrii UJ CM, Centrum Dobrej Terapii
  specjalista chirurg, Cichoń i Partnerzy, Lekarska Spółka Partnerska, Oddział Urologii, Szpital Specjalistyczny im. Ludwika Rydygiera w Krakowie sp. z o.o., Kraków, Dostępny na stronie https://www.mp.pl/pacjent/seksuologia/zaburzenia-seksualne/u-mezczyzn/104129,wytrysk-opozniony
• [5] Chen J. (2016). The pathophysiology of delayed ejaculation. Translational andrology and urology, 5(4), 549–562. Dostępny na stronie https://doi.org/10.21037/tau.2016.05.03
• [6] Corona, G., Mannucci, E., Petrone, L., Fisher, AD, Balercia, G., De Scisciolo, G., Pizzocaro, A., Giommi, R., Chiarini, V., Forti, G. i Maggi, M. (2006), Psychobiological Correlates of opóźniony wytrysk u mężczyzn z dysfunkcjami seksualnymi. Journal of Andrology, 27: 453-458. Dostepny na stronie https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.2164/jandrol.05154
• [7] Perelman M. A. (2016). Psychosexual therapy for delayed ejaculation based on the Sexual Tipping Point model. Translational andrology and urology, 5(4), 563–575. Dostępny na stronie https://doi.org/10.21037/tau.2016.07.05
• [8] Di Sante, S., Mollaioli, D., Gravina, G. L., Ciocca, G., Limoncin, E., Carosa, E., Lenzi, A., & Jannini, E. A. (2016). Epidemiology of delayed ejaculation. Translational andrology and urology, 5(4), 541–548. Dostępny na stronie https://doi.org/10.21037/tau.2016.05.10
• [9] Buvat, J. Hiperprolaktynemia i funkcje seksualne u mężczyzn: krótki przegląd. Int J Impot Res 15 , 373–377 (2003). Dostępny na stronie https://doi.org/10.1038/sj.ijir.3901043
• [10] Andrew T. Gabrielson, Rita A. Sartor, Wayne J.G. Hellstrom, The Impact of Thyroid Disease on Sexual Dysfunction in Men and Women, Sexual Medicine Reviews, Volume 7, Issue 1, 2019, Pages 57-70, ISSN 2050-0521, Dostępny na stronie https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2050052118300593
• [11] Conaglen HM, Conaglen JV. Drug-induced sexual dysfunction in men and women. Aust Prescr 2013;36:42-5. Dostępny na stronie https://doi.org/10.18773/austprescr.2013.021
• [12] Sexual dysfunction and long-term opioid use, Medically reviewed by Timothy J. Legg, PhD, PsyD — Written by David Railton on January 22, 2019, Dostępny na stronie https://www.medicalnewstoday.com/articles/260580
• [13] Daniel J. Sadowski, Michael J. Butcher, Tobias S. Köhler, A Review of Pathophysiology and Management Options for Delayed Ejaculation, Sexual Medicine Reviews, Volume 4, Issue 2, 2016, Pages 167-176, ISSN 2050-0521, Dostępny na stronie https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2050052115000074)
• [14] The drug treatment of delayed ejaculation, Ibrahim A. Abdel-Hamid, Moustafa A. Elsaied, Taymour Mostafa, Division of Andrology, Mansoura Faculty of Medicine, Mansoura, Egypt; Department of Andrology & Sexology, Faculty of Medicine, Cairo University, Cairo 11562, Egypt, Dostępne na stronie https://tau.amegroups.org/article/view/10477/11781